Ed. Özgür Kavak, Sevba Abdula
IDEFE Publications, 2026
416 s. 
ISBN: 978-608-4944-33-1
/

Takdim

Osmanlı İmparatorluğu’nun tarihsel serüveni, uzun yıllar boyunca merkezden taşraya yayılan tek yönlü bir idari ve kültürel akış olarak tasavvur edildi. Elinizdeki bu eser, bu yaygın kabulü sorgulamakta ve imparatorluğun Avrupa topraklarının ve özellikle Balkan coğrafyasının salt bir fetih alanı değil, aynı zamanda Osmanlı siyaset düşüncesinin, hukuk nizamının ve şehir kültürünün yeniden üretildiği canlı bir “havza” olduğunu ortaya koyan yazılardan oluşmaktadır. Elinizdeki derleme, 16. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanan geniş bir zaman diliminde, Üsküp’ten Tiran’a, Budin’den Manastır’a uzanan bir hatta, Osmanlı entelektüel birikiminin izlerini sürmektedir.

Kitabın omurgasını oluşturan çalışmalar, “Uluslararası Akhisari Çalıştayı: Osmanlı Avrupası’nda Siyaset ve Ahlak (1500-1800)” başlıklı çalıştaya sunulan tebliğlerden oluşmaktadır. Balkan Studies Foundation (BSF) tarafından 24-25 Ekim 2025 tarihinde Üsküp-Kuzey Makedonya’da icra edilen bu çalıştay, BSF’nin daha geniş bir projesinin bir parçasını teşkil etmektedir. “Osmanlı ve Balkanlar: İlimler ve Havzalar, 1500-2018” başlıklı bu proje, Osmanlı’nın Balkanlardaki ilmi üretimini, etkileşimini ve hareketliliğini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Âlimler, eserler ve dönemin temel meselelerini merkeze alan bu proje üç alt dönem ve birçok ilim dalı üzerinden irdelenmektedir. Osmanlı Avrupası (1500-1800), Avrupa Osmanlısı (1800-1918), Osmanlı Sonrası (1918-2018) olarak üç alt döneme ayrılan proje, İslami ilimler, felsefe-bilim, siyaset-ahlak, edebiyat gibi ilim dallarında Balkanlı âlimleri ve ürettikleri mirası çalıştaylar üzerinden detaylı bir şekilde inceleyerek edisyon eserler, ansiklopediler ve veri tabanı gibi birçok kalıcı akademik çıktı ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Bu çerçevede gerçekleştirilen “Uluslararası Akhisari Çalıştayı: Osmanlı Avrupası’nda Siyaset ve Ahlak (1500–1800)” başlıklı çalıştay, “Osmanlı ve Balkanlar: İlimler ve Havzalar, 1500–2018” başlıklı araştırma projesi kapsamında düzenlenen ikinci toplantıdır. Çalıştayın odağına, Osmanlı Balkanları’nın erken modern dönemine yön veren entelektüel ve bürokratik geleneklerin temsilcilerinden biri olarak öne çıkan ve Usûlü’l-Hikem fî Nizâmi’l-Âlem adlı eseriyle tanınan Hasan Kâfi Akhisârî (ö. 1024/1615) yerleştirilmiş, üst başlık olarak onun ismi belirlenmiştir.

Çalıştay, erken modern dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa topraklarında şekillenen siyasal ilişkiler ile ahlaki normlar arasındaki etkileşimi disiplinler arası bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. 16. yüzyılın başlarından 18. yüzyılın sonlarına kadar uzanan dönemde üretilen metinler ve tercümeler üzerinden; yönetsel yapılar, bürokratik pratikler, yerel idare biçimleri, uluslararası hukuk ve diplomatik ilişkilerin ahlaki meşruiyet kaynaklarıyla nasıl ilişkilendiği tartışmaya açılmıştır. Çalıştayın temel hedefi, Osmanlı Avrupası coğrafyasında yetişen bürokrat ve ulemanın entelektüel üretimlerini sistematik bir şekilde ele alarak, bu metinler üzerinden siyasal iktidarın meşruiyet zemini, normatif çer- çeveler (ahlaki ve dinî öğretiler, geleneksel değerler) ve sosyopolitik dinamikler arasındaki etkileşimi disiplinler arası bir metodolojiyle incelemektir. Böylece, erken modern dönem Osmanlı siyaset düşüncesi ve pratiğine dair kapsamlı ve detaylı bir analiz sunulması amaçlanmaktadır.

Bu kapsamda sunulan tebliğlerden oluşan bu kitap, Osmanlı dünyasında “nizam” arayışının teorik ve pratik veçhelerini birbirini tamamlayan dört ana eksende ele almaktadır: Hukuk ve meşruiyet, siyaset düşüncesinin tercüme yoluyla yerlileştirilmesi, kriz dönemlerinde üretilen ıslahat literatürü ve son olarak şehir kültürü ve ulema ilişkileri.

Hukuk, Fetva ve Meşruiyetin Sınırları: Kitabın bu ilk bölümü, fıkhî normlar ile siyasi ve hukuki gerçeklikler arasındaki dinamik ilişkiyi, Balkan ulemasının farklı yüzyıllardaki çözüm arayışları üzerinden takip etmektedir: Mesut Kulan,  “Osmanlı Uleması Arasında Tekil Bir Örnek: Pîr Mehmed Üskübî’nin Osmanlı Toprak ve Vergi Kanunlarındaki Bazı Düzenlemeleri Meşrulaştırma Yaklaşı- mları” başlıklı makalesinde, 16. yüzyılın özgün simalarından Üskübî’nin mîrî toprak rejimine dair yaklaşımlarını ele almaktadır. Kulan, dönemin ulemasının çoğunlukla klasik harâcî arazi teorisi çerçevesinde açıkladığı vergi düzenlemelerinin ötesinde bazı meselelerde sükût etmesine rağmen, Üskübî’nin ‘nizâm-ı memleket’ zorunluluğu üzerinden meşrulaştırdığı ve ana akımdan ayrışan yenilikçi fıkhî perspektifini tartışmaya açmaktadır. Mahmud Emini, “Muînü’l-Müftî’nin Fetvaları Özelinden Üskübî’nin Cihad Düşüncesi” isimli çalışmasında, Pîr Mehmed Üskübî’nin meşhur fetva mecmuası üzerinden Osmanlı’nın yükselme dönemindeki hukuki-siyasi zihniyeti incelemektedir. Emini, müellifin siyer ve cihad konularındaki fetvalarının, klasik fıkıh literatürü ile dönemin siyaset tasavvuru arasındaki kesişim noktalarını nasıl aydınlattığını analiz etmektedir. M. Enes Buluş, “Serhadden Payitahta: Bir Osmanlı Âliminin Siyasete Yön Verme Çabası – Manastırlı Terzizâde Mahmud’un Fezâilü’l-Cihâd Adlı Eseri” başlıklı çalışmasıyla, 17. yüzyılın başlarında Balkanlar’da yaşamış bir âlimin merkez siyasetine müdahale arayışını değerlendirmektedir. Buluş, Terzizâde Mahmud’un cihad temalı risalesi üzerinden, taşradaki bir ilim erbabının devletin gidişatı ve askeri nizamı konusundaki tekliflerini “siyasete yön verme” ekseninde ele almaktadır. Mustafa Taş, “Bir Osmanlı Kadısının Siyaset Tasavvuru: Manastırlı Terzizâde’ye Göre Sultanın Meşruiyeti ve Ulemanın İtibarı” başlıklı makalesinde, Buluş’un çalışmasına paralel bir şekilde bir kadı olarak Terzizâde Mahmud’un siyasi meşruiyet teorisini tahlil etmektedir. Taş; adaletli yönetim, ulemanın siyasi otorite karşısındaki konumu ve dinî-hukuki düzenin muhafazası arasındaki ilişkiyi, müellifin 1617 tarihli risalesi üzerinden erken modern dönem Osmanlı siyaset düşüncesi bağlamında tartışmaktadır.

Tercüme, Telif ve Siyasetin “Osmanlılaşması”: Bu eserin en çarpıcı bölümlerinden biri, İslam siyaset düşüncesi klasiklerinin Osmanlı Türkçesine aktarı- lırken geçirdiği dönüşümü ele alan bu kısımdır. Zira bu kısımdaki çalışmalar, klasik İslam siyaset düşüncesine ait metinlerin ve tasavvufi birikimin, Osmanlı siyasi iklimine nasıl eklemlendiğini ve “tercüme/telif” süreçleri üzerinden nasıl yerlileştirildiğini (Osmanlılaştırıldığını) ortaya koymaktadır: Mehmet Fatih Tiftik, “Political Advice of an Ottoman Sufi: The Nasihatname of Sofyalı Bali Efendi” başlıklı makalesinde, Halvetî şeyhi Sofyalı Bâli Efendi’ye atfedilen ve daha önce incelenmemiş bir nasihatnameyi anlamsal-tematik bir analize tabi tutmaktadır. Tiftik; metnin Sa’dî-i Şîrâzî’nin Gülistân’ı ile olan metinler arası ilişkisini deşifre ederken, bir sufinin ahlaki söylem üzerinden Osmanlı Balkanları’ndaki siyasi otoriteye nasıl yön verdiğini tartışmaktadır. Mehmet Çoban, “16. Yüzyıl Osmanlı Avrupası’nda Aralarında Şeyh-Mürid İlişkisi Bulunan İki Sûfî Âlimin Cihad Risaleleri: Sofyalı Bâlî’nın Risâletü Gazâ Li’l-Mücâhidîn İle Nûreddinzâ- de’nin Fezâilü’l-Cihâd Eserleri” isimli çalışmasında, Sofyalı Şeyh Bâli ve müridi Nûreddînzâde’nin cihad ve gaza konularındaki risalelerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çoban, ulemanın ve mutasavvıfların sadece ilmî birikimleriyle değil, aynı zamanda iktidar sahiplerini dinî-ahlaki ilkeler çerçevesinde yönlendirerek adalet ve nizamın tesisindeki aktif rollerini vurgulamaktadır. Müddessir Demir, “Bir Siyaset Düşüncesi Eserinin Osmanlı Mısırı’ndan İstanbul’a İntikali: Allâmek Muhammed b. Mûsâ el-Bosnevî ve Der Beyân-ı Âdâbü’s-Sultânî ve Ahlâkü’l-Hâkânî Adlı Tercümesi” başlıklı çalışmasıyla, el-Münâvî’ye ait bir eserin Bosnevî tarafından gerçekleştirilen “müntehap” tercümesini ele almaktadır. Demir, derinlikli incelemesinde mütercimin metni sadece aktarmakla kalmayıp; hilafet ve imamet gibi “netameli” bahisleri ayıklayarak metni nasıl merkezin (İstanbul) siyasi hassasiyetlerine uygun hale getirdiğini (Osmanlılaştırdığını) analiz etmektedir. Bölümün son yazısı Elif Keleş’in “Vezirliğe Dair Bir Abbâsî Metninin Osmanlıya İntikali: Bosnalı Hüseyin Hüsnî’nin Zînetü’s-Sadâre fî Tercemeti Âdâbi’l-Vizâre Başlıklı Tercümesi” adlı makalesidir. Mâverdî’nin vezirlik kurumuna dair klasik eserinin Osmanlı Türkçesine aktarılma sürecini inceleyen Keleş, Bosnalı mütercimin kavramsal düzeydeki müdahaleleri ve terminolojik tercihleri üzerinden, klasik bir metnin “Osmanlılaşma” dinamiklerini ve siyasi düşüncedeki devamlılığı nasıl sağladığını tespit etmektedir.

Kriz, Dönüşüm ve Islahat Arayışı: Osmanlı’nın 16. yüzyıl sonlarından itibaren girdiği dönüşüm süreci, siyasi nasihatnamelerin dilini de değiştirmiştir. Bu bölümdeki makaleler, Osmanlı Devleti’nin karşı karşıya kaldığı askeri ve siyasi tıkanıklıklar karşısında ulemanın ve devlet adamlarının geliştirdiği ıslahat önerilerini, gelenek ve değişim ekseninde analiz etmektedir: Zahit Atçıl, “Lütfi Paşa’nın Âsafnâme’si: On Altıncı Yüzyılda Osmanlı’daki İktidar Değişiminin Bir Tanıklığı” başlıklı çalışmasında, klasikleşmiş bir metne yeni bir perspektif getirmektedir. Atçıl; eseri sadece bir “gerileme” metni olarak okumak yerine, 16. yüzyıl ortalarında Osmanlı siyasi yapısında iktidarın padişahtan sadrazama doğru kayışının bir tanıklığı olarak değerlendirmekte ve Lütfi Paşa’nın siyasi otoriteyi merkez lehine yeniden tanımlama çabalarını incelemektedir. Özgür Kavak, “Osmanlı Siyasi Nasihat Geleneğinde Süreklilik ve Değişim: Akhisârî’nin Usûlü’l-Hikem’inden Budinli’nin Nizâm-ı Devlet’ine” isimli makalesinde, 17. yüzyıl sonlarında kaleme alınmış anonim bir eser olan Nizâm-ı Devlet’i, Hasan Kâfî Akhisârî’nin öncü çalışmasıyla karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Kavak, siyasi nasihat literatürünün yüzyıllar içindeki evrimini takip ederken; Budinli müellifin, Akhisârî’nin metnini askeri bozgunlar ve savaş koşulları çerçevesinde nasıl güncellediğini, genişlettiğini ve cihad vurgusuyla yeniden kurguladığını ortaya koymaktadır. Bu bölümde son olarak Ömer Faruk Yıldırım, “A Comparative Analysis of the Moral Foundations of Governance Through the Political Thought of Akhisârî and Machiavelli” başlıklı çalışmasında, erken modern dönemin iki farklı dünyasına ait düşünürleri (Akhisârî ve Machiavelli) diyalog içine sokmaktadır. Yıldırım; Akhisârî’nin adaleti, şûrayı ve ahlaki meşruiyeti önceleyen yakla- şımı ile Machiavelli’nin iktidarı korumayı merkeze alan araçsal yönetim anlayışı- nı karşılaştırarak, siyasi liderlik modellerinin ahlaki temellerini tartışmaktadır.

Sûfîler, Âlimler, Şehir ve Yerel Elitler: Son olarak eser, sistemin içindeki insan unsurunu da ihmal etmemektedir. Bu bölümdeki makaleler, siyaset tasavvurunun toplumsal tabanını; ulema ve meşayihin kişisel ikballeri, etik kaygıları ve yerel siyasi aktörlerin şehir kültüründeki rolleri üzerinden tartışmaktadır: Sena Fidan Öztürk, “Başarı ile Hayal Kırıklığı Arasında Bir Âlimin Sesi: Abdülvâsî Efendi’nin Hayatı ve Risâlesi” başlıklı makalesinde, 16. yüzyıl Osmanlı ilmiye bü- rokrasisinde yükselen ancak Molla Lütfi ve Molla Kabız hadiseleri gibi travmatik olaylarla kariyeri kesintiye uğrayan Abdülvâsî Efendi’nin entelektüel serüvenini ele almaktadır. Öztürk, müellifin şahsi kırgınlıklarını ve ahlaki yozlaşmaya dair eleştirilerini içeren risalesi üzerinden, erken dönem Osmanlı ilmiye sınıfının tecrübesine ışık tutmaktadır. Velida Mataradžija, “Political Thought in Nergisî’s Work Qānūn al-Rāshād” isimli çalışmasında, 17. yüzyılın en önemli ediplerinden Bosna asıllı Nergisî’nin siyaset anlayışını incelemektedir. Mataradžija, Sultan IV. Murad’a ithaf edilen bu eserin edebi bir üslup içinde erdemli bir hükümdar ve devlet modelini nasıl kurguladığını ve Doğu medeniyetindeki yönetim geleneklerini Osmanlı siyaset diline nasıl tercüme ettiğini analiz etmektedir. Behar Kaçeli, “Osmanlı Avrupası’nda Şehirli Kültürü ve Siyasal Katılım: Tiran Örneği (17–19. Yüzyıllar)” başlıklı makalesinde, Balkanlar’daki kentsel yapının ve yerel elitlerin merkezi otoriteyle olan etkileşimini Tiran örneği üzerinden tartışmaktadır. Kaçeli; kadılar, müftüler, ayanlar ve esnaf loncaları gibi yerel aktörlerin siyasal katılım biçimlerini ve şehir kültürünün şekillenmesindeki belirleyici rollerini arşiv belgeleri ışığında ortaya koymaktadır.

Elinizdeki bu kitap, Balkan kökenli Osmanlı âlimlerinin imparatorluğun düşünce dünyasına yaptıkları katkıyı belgelemekle kalmayıp; adaletten savaşa, şehir hayatından bürokrasiye kadar uzanan geniş bir yelpazede Osmanlı medeniyetinin kendini nasıl anlamlandırdığını ve dönüştürdüğünü anlamak isteyenler için temel bir kaynak niteliğindedir.

Çalıştayın hazırlık aşamasından tebliğlerin neşri sürecine kadar kıymetli desteklerini esirgemeyen Balkan Studies Foundation mensuplarına ve ilmî birikimlerini paylaştıkları bildirileriyle esere hayat veren tüm akademisyenlere şükranlarımızı sunarız. Elinizdeki bu çalışmanın, Osmanlı düşünce tarihinin literatürde yeterince temayüz etmemiş boyutlarına ışık tutmasını ve bu alanda yapılacak yeni araştırmalara zemin teşkil etmesini temenni ederiz.
/
Editörler

Eds. Sevba Abdula, Enes Turbić
IDEFE Publications, 2025
208 pp.
ISBN: 978-608-4944-32-4
/

The dissolution of the Ottoman and Habsburg empires, coupled with the construction of the Jacobin modern nation-state, produced state-society perspectives in the Balkans that were contradictory, competing, exclusive, and ‘othering’ at multiple levels. The collapse of the institutions that these empires had balanced for centuries necessitated the emergence and transmission of new political, economic, and social relations, making the rapid construction of both the nation and the state a necessity in the Balkans. However, a profound tension emerged between the borders defined by geography and history and the boundaries of new modern centralized states. The dispersion and heterogeneity of the population, along with ‘sanctified’ historical sites, overlapped to a certain extent during the nationalization process of the region’s peoples. The Balkan Wars, the World Wars, the breakup of Yugoslavia, and the current deadlock in the EU integration process can be viewed as consequences of this 150-year-long intersection.

The phenomenon of a “homogeneous population”, structurally demanded by the modern nation-state for the production of consent, has largely shaped the political actions of almost all states in the Balkans. Behind the attempts at deportation, assimilation, and genocide lay, to a large extent, the expectation of a firm and stable nation-state structure that would accompany such homogeneity.

In this context, national identity construction processes were carried out in a way that encompassed and instrumentalized all fields, including religion, education, history, culture, art, and science. Memory, collective identity, and the past were reconstructed through religious, historical, and educational processes to ‘construct’ the nation. Serbian, Greek, Bulgarian, Croatian, Albanian, and Bosniak national identities were brought into existence by being ‘reinvented’ by the state and intellectuals within this framework. These national identities, constructed in the modern sense, established links particularly with pre-Ottoman kingdoms, placed religion and ethnicity at the center, and largely ‘othered’ Ottoman, Turkish, and Muslim identities and history. This process of ‘othering’ was associated with numerous categories and ‘historical events’, such as the collapse of sacred kingdoms, backwardness, the fragmentation of identity, dispossession of homeland and territory, subjugation, and centuries of systemic oppression, and was transmitted to subsequent generations. Post-1918 historiography, supported by various identity construction mechanisms, constantly reproduced the significant events of Serbian collective memory, engraving the ‘us and the other’ dichotomy into the minds of successive generations.

In addition to these processes in the Balkans, another decisive and formative ongoing process involved a major competition among modern political ideologies such as constitutional monarchy, socialism, ethnic nationalism, and liberalism. It is necessary to consider the periods during which these ideologies defined modern power and national identity. It is observed that the capacity of regimes, particularly those based on ethnic nationalism, to mobilize the masses through national memory and ‘us-versus-them’ mechanisms has significantly threatened stability in the Balkans.

Ed. Mustafa Sacid Öztürk
IDEFE Publications, 2025
272 s. 
ISBN: 978-608-4944-31-7
/ 

Osmanlı tarih yazıcılığı, uzun yıllar boyunca merkez odaklı, devletin kurumsal işleyişini ve büyük siyasi olayları önceleyen makro anlatıların gölgesinde şekillenmiştir. Bu yaklaşım, imparatorluğun geniş coğrafyasını ve yüzyıllara yayılan hâkimiyetini anlamak için faydalı bir çerçeve sunsa da tarihin asıl öznesi olan “insan”ı ve onun mekânla kurduğu çok katmanlı ilişkiyi zaman zaman geri planda bırakmıştır. Oysa tarih, sadece fermanların, savaşların veya antlaşmaların de- ğil; bu süreçleri bizzat yaşayan, yönlendiren veya onlara maruz kalan bireylerin hikâyesidir. Balkanlar’dan Portreler: İnsan, İktidar ve Hafıza başlıklı bu eser, Osmanlı Avrupası’na bu perspektiften, yani biyografinin ve mikro tarihin imkânlarını kullanarak bakmayı hedefleyen kolektif bir çabanın ürünüdür.

Başlıkta yer alan “portreler” ifadesi, eserin metodolojik omurgasını teşkil etmektedir. Burada portre, sadece bir biyografi derlemesi değil; dönemin zihniyet dünyasını, sosyal ağlarını ve iktidar ilişkilerini anlamak için bir anahtar olarak kullanılmaktadır. “İnsan”, tarihin akışındaki özne konumunu; “iktidar”, bu öznenin merkezle ve taşrayla kurduğu ilişkiyi; “hafıza” ise yaşananların kayda geçirilmesi, hatırlanması ve bazen de unutulması süreçlerini belirtmektedir. Bu üç kavramsal sütun üzerine inşa edilen eser, Osmanlı Avrupası’nın manevi ikliminden yerel güç odaklarına, oradan da imparatorluğun son dönemindeki diplomatik krizlere uzanan geniş bir panorama sunmaktadır.

Eds. Sevba Abdula, Ahmet Köroğlu, Fatih Şabani
IDEFE Publications, 2025
360 pp.
ISBN: 978-608-4944-30-0
/ 

The Balkan Studies Foundation extends its profound gratitude to all participants in the the International Symposium on Balkan Periodicals: The Trajectory of Islamic Thought, 1945-1990.

We express our deepest gratitude to the organizing committee for their unwavering commitment to curating and facilitating scholarly presentations on the historical periodicals of the Balkan region. Their contributions have significantly expanded research horizons and provided innovative perspectives. We are also indebted to the reviewers, whose meticulous feedback and constructive critiques have been indispensable in refining the content and enhancing the scholarly rigor and academic integrity of this publication.

Finally, we extend our sincere appreciation to our esteemed partners: the Presidency for Turks Abroad and Related Communities, and the Yunus Emre Institute, as well as to Enisa Alomerović, Vedat Ahmet, Hamdi Çilingir, Besir Neziri, Besnik Emini, Fatih Shabani, Elma Dervišbegović, Elif R. Nazim, and Zehra A. Sadiki.

Eds. Sevba Abdula, Zehra A. Sadiki
IDEFE Publications, 2025
840 pp.
ISBN: 978-608-4944-27-0
/ 

The social sciences, encompassing disciplines such as history, literature, sociology, political science, anthropology, economics, law, and cultural studies, play a vital role in advancing our understanding of human societies, their structures, and the dynamics that shape their development. These fields provide fundamental insights into the complexities of human behavior, social institutions, politics, economies, and legal frameworks. As our world becomes increasingly interconnected, the importance of interdisciplinary research in the social sciences has never been greater, offering the potential to address the pressing challenges facing contemporary societies and to provide solutions to complex global issues.

The 5th International Balkan Studies Congress has been actively operating for years with the aim of fostering interdisciplinary collaboration and deepening scholarly research on the Balkan region. We extend our gratitude to over 200 young researchers who have contributed their work to this Congress. For the past five years, these studies have offered diverse, creative, and impactful perspectives on the complex and multifaceted issues of the Balkans.

The primary objective of our Congress is to create a dynamic platform for scholars to share research findings, insights, and innovative ideas related to Balkan studies. By fostering a learning environment focused on collaboration and participation, our congress encourages discussions across a broad range of disciplines—such as history, literature, sociology, politics, economics, law, and cultural studies—enabling participants to deepen their understanding of the multifaceted complexities within the Balkan region. This gathering provides an invaluable opportunity for academics to present their work, interact with their peers, and contribute to an ongoing dialogue that expands our knowledge of the Balkans.

Organized as an international event, the Congress also aimed to promote the production of high-quality, original academic output and to support cross-cultural dialogue. By bringing together scholars from diverse geographical and academic backgrounds, the Congress created a unique opportunity for participants to gather in a Balkan country, exchange ideas, and engage in discussions that allow for a more in-depth exploration of the themes at hand. Over the course of two days, each academic attended sessions aligned with their field of expertise, listened to presentations, and participated in thought-provoking discussions that enriched their understanding of the region.

We extend our sincere appreciation to the organizing committee for their meticulous planning of this Congress and for their extraordinary efforts in uniting academics from a wide array of disciplines. Their commitment to creating a space for meaningful academic exchange has been central to the success of this event.

Our heartfelt thanks also go to the diligent reviewers, whose expert feedback and constructive critiques have been instrumental in enhancing the scholarly rigor and academic integrity of this publication.

Lastly, we extend sincere acknowledgment to our esteemed Congress partners: The, Presidency for Turks Abroad and Related Communities, Istanbul Medeniyet University, International University of Sarajevo, HUN-REN Centre for Economic and Regional Studies, South East European University, University of Tetova and ILEM: Scientific Studies Association. Special thanks also go to Hanife Etem and Elif R. Nazim, for their unwavering support and essential contributions. Their collaboration has been indispensable in ensuring the successful realization of this ambitious academic endeavor.

ed. Hanife Etem
IDEFE Publications, 2025
160 pp.
ISBN: 978-608-4944-26-3
/

The relationship between the European Union and the Western Balkans remains one of the most complex and consequential aspects of the European integration process. The region’s journey toward EU membership continues to reveal both the transformative potential and the structural limitations of the European project. Migration, integration, and enlargement are at the heart of this dynamic, shaping not only political and economic developments but also the ways in which identities, institutions, and communities evolve. In this context, Contemporary Challenges in the Balkans: EU and Migration Issues represents an important academic contribution to understanding these multidimensional processes from regional and comparative perspectives.

This volume was developed within the framework of the International Balkan Summer School on Migration and European Integration, an initiative dedicated to fostering academic dialogue, critical reflection, and cross-border collaboration among scholars, practitioners, and young researchers. The book embodies the interdisciplinary and inclusive approach, encouraging a deeper understanding of the region’s place in Europe and its role in the region. By bringing together diverse viewpoints, it offers a platform for re-examining the interplay between local realities and supranational ambitions, as well as between historical legacies and contemporary policy challenges.

At a time when Europe is grappling with renewed debates over borders, mobility, and belonging, Balkans provide a distinctive vantage point from which to analyze these issues. The region simultaneously reflects the aspirations of European integration and the tensions that accompany it. Migration flows, socio-economic disparities, and the geopolitics of influence illustrate the ongoing struggle to reconcile national interests with collective European goals. The discussions presented in this book highlight how migration and integration are not merely policy questions but deeply social and cultural processes that shape perceptions of identity, citizenship, and solidarity across Europe.

The academic value of this work lies in its ability to connect empirical observation with conceptual analysis. It demonstrates that the study of migration and EU enlargement requires both a grounded understanding of local contexts and a critical engagement with broader theoretical frameworks. By situating the Balkans within these overlapping perspectives, the volume contributes to a more nuanced appreciation of how integration operates as both a political mechanism and a lived experience.

Ultimately, this collection stands as a testament to intellectual cooperation and academic curiosity. It reflects the shared commitment of emerging scholars to explore the challenges and opportunities that define the European future. Through rigorous analysis and constructive dialogue, the volume seeks to inspire further research and debate on migration, governance, and identity within and beyond the Balkans.

eds. Sevba Abdula, Ertuğrul Karakuş, Elif R. Nazim 
IDEFE Publications, 2025
572 pp.
ISBN: 978-608-4944-15-7

Abdülfettah Rauf, 20. yüzyılın ilk iki evresinde Balkan coğrafyasında kültürel, ekonomik, siyasi iktidarlarını kaybeden Müslümanların öne çıkan isimlerinden biridir. İslam medeniyetinin bu topraklarda inşa ettiği kurumların ve zihniyetin bir temsilcisi olarak da öne çıkmaktadır. 1927-1963 yılları arasında kaleme aldığı şiirler ise bu topraklardan geri çekilen, izi silinmeye çalışan, ötekileştirilen tüm kültürel varlığa sahip çıkan, mücadele eden, tarihe not düşen bir manifesto niteliği de taşır. Her ne kadar 2020’lere kadar şiirlerinin çok küçük bir kısmı yayınlansa da 2016’ya kadar Abdülfettah Rauf hakkında büyük bir sessizlik vardır. 1947’deki yargılanma süreci, komünist rejimin varlığı, İslami düşünceleri, şiirlerinin Osmanlıca yazması, şiirlerinin yayınlanması konusunda irade gösterilememesi gibi süreçler bu sessizliğin ana nedenleridir. 2021 yılında şiir defterlerine ulaşılmasıyla birlikte Ekim 2021- Eylül 2023 tarihleri arasında 6 şiir kitabı yayınlanmıştır. Bunun yanında 09-10 Haziran 2023 tarihlerinde İstanbul’da 60.Ölüm yıldönümünde Uluslararası Fettah Efendi Sempozyumu düzenlenmiştir.

Elinizde bulunan bu kitap, Türkiye’nin birçok faklı şehrinden çok değerli akademisyen ve edebiyatçıların katılımıyla 25-26 Nisan 2025 tarihleri arasında Üsküp’te düzenlenen II. Uluslararası Balkanların Şairi ve Âlimi Abdülfettah Rauf Sempozyumu’nun sonuçlarından biridir. Rauf’un farklı yönleriyle ele alan kapsamlı bir çalışmanın ürünüdür. Sempozyum sonrası ortaya çıkan bu eser; Abdülfettah Rauf’un şiirini estetik bir ifade biçimi olarak ele alırken, tarihsel, sosyal ve derin bir düşünce tasavvuru ile de çok katmanlı bir okumaya imkan tanımaktadır. 

Birinci bölüm, “Abdülfettah Rauf, Düşünce ve Şiir” başlığını taşımaktadır. Bu bölümde şairin düşünce dünyasına ve şiirsel arayışlarına odaklanılmaktadır. Ahmet Dağ, “Şair-Mütefekkir Abdülfettah Rauf Efendi’nin Düşüncesinde Teolojik/Allah, Kozmolojik/Tabiat ve Varoluşsal/İnsanî Düzlemler” başlıklı çalışmasında, şairin varoluşu üç temel düzlemde nasıl kavradığını analiz ederken, Bilal Kemikli, “Tecrid ve Tefrid Arasında: Fettah Efendi’nin Şiirinde Ruhani Yöneliş” adlı çalışmasında, şairin metafizik arayışlarını tasavvufî duyarlılıklarla nasıl şiire aktardığını irdelemektedir. Dursun Ali Tökel ise “Yeşil Kubbede Bir Nâlân: Abdülfettah Rauf ve Naatlarında Peygambere Hitap Şekilleri” başlıklı yazısında, Fettah Efendi’nin naat geleneğine yaptığı katkıları ve bu gelenek ekseninde kurduğu özgün hitap şekillerini değerlendirmektedir. Yılmaz Daşçıoğlu, “Abdülfettah Rauf Efendi’nin Şiirlerinde Anlamı Çerçeveleyen Değerler Hiyerarşisi” başlıklı çalışmasında, şairin şiirlerindeki değer merkezli bakışını ele almıştır. Ali İhsan Öbek, Türkçeyi Şiirle İnşa Edenler 4: Fettah Efendi’nin Şiir Dili isimli çalışmasıyla “Türk aruzu” yapabilmiş büyük Türk şairlerinin Türkçeye ölümsüz katkı ve hizmetlerini konu edinerek yazdığı yazı dizisine Fettah Efendi’yi de eklemiştir. Lokman Turan, “Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Vardar Nehri: Tarihsel Bir Sembol ve İmgesel Değer” makalesinde Üsküplü şairin Vardar Nehri ile kurduğu bağın nasıl tarihsel hafızaya dönüştüğünü göstermektedir. 

İkinci bölüm, “Abdülfettah Rauf, Vatan, İslam Coğrafyası ve Medeniyet” başlığını taşımaktadır. Muhammet Altaytaş, “İman ile Vatan Arasındaki Varoluşsal İrtibat Bakımından Abdülfettah Efendi’nin Şiiri” çalışmasında, vatan sevgisini iman ekseninde irdelerken, Şaban Sağlık, “Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Özülke Olarak İslam Coğrafyası” başlıklı yazısında şairin memleket tasavvurunu ümmet bilinciyle bütünleşmesini ele almaktadır. Mehmet Samsakçı, “Abdülfettah Efendi’nin Şiirlerinde İslam Dünyası” başlıklı yazısında şiirlerdeki İslam coğrafyasının geniş tahayyülünü ve ortak kimlik vurgusunu incelemektedir. Selami Alan ise “Abdülfettah Rauf Efendi’nin Şiirlerinde Medeniyet Tasavvuru” çalışmasında şairin medeniyet anlayışını tarih ve kültür bağlamında çözümlemektedir. 

Üçüncü bölüm, “Abdülfettah Rauf, Şiir ve Meseleler” adını taşımakta ve şairin şiirinde çeşitli poetik ve sosyolojik meseleleri irdelemektedir. Cüneyt Nur, “Üsküplü Abdülfettah Rauf Efendi’nin Klasik Türk Edebiyatı Geleneğine Bağlı Yazdığı Şiirleri İçinde Nazım Şekli Olarak Gazel” çalışmasında klasik geleneğe bağlılığını ele alırken; Emrah Gökçe, “Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Hikemî Unsurlar” başlıklı yazısında şairin öğüt verici söylemlerini analiz etmektedir. Mehmet Güneş, “Umutsuzluktan Umuda, Yok Olma Endişesinden Yeniden Doğuşa: Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Geleceğe Umutla Bakış” çalışmasında, şairin umudu şiirsel bir uslupla nasıl kurguladığını ele almaktadır. Ali Karahan, “Dağ Başları Yırtar Koca Bir Seldi: Abdülfettah Rauf Şiirinde Vicdan” başlıklı yazısında vicdan temasının analiz ederken; Seyit Yavuz, “Ümidin İki Yüzü: Abdülfettah Rauf ve Mehmet Akif’in Şiirlerinde Ümit Tasavvuru” başlıklı çalışmasıyla Rauf ve Mehmet Akif’i karşılaştırmalı olarak ele almakta; Üsküp denilince akla gelen bir diğer şair olan Yahya Kemal ile karşılaştırmayı da Mümin Ali “Abdülfettah Rauf ve Yahya Kemal Beyatlı” isimli çalışması ile ortaya koymaktadır. Selim Selim ise “Abdülfettah Rauf’un Sınıf Arkadaşı Preşovalı Hafız Necati Ahmeti” isimli başlığı ile Fettah Efendi’nin Meddah Medresesinden sınıf arkadaşı olan Hafız Necati Ahmeti’ye dikkat çekmektedir.

Dördüncü ve son bölüm, “Abdülfettah Rauf’un Şiirine Dair” baş- lığını taşımakta ve şairin şiirine daha çok teknik ve yapısal bir perspektiften yaklaşmaktadır. Bu bölümde yer alan çalışmalar, Abdülfettah Rauf’un şiir dünyasını farklı açılardan ele alarak zengin bir analiz sunmaktadır. Ahmet Tanyıldız, “Mahlas Meselesine Katkı: Abdülfettah Rauf’un Şiirlerindeki ‘Fetâ’ Kelimesini Mahlas Olarak Yorumlamak” başlıklı çalışmasında, şairin “Fetâ” kelimesini mahlas olarak kullanımını inceleyerek mahlas tartışmalarına özgün bir katkı sağlamaktadır. Mehmet Akif Gö- zitok ise “Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinin Ses ve Ahenk Unsurları Üzerine Bir İnceleme” başlıklı yazısında, şairin şiirlerindeki vezin ve ahenk yapılarına odaklanmaktadır. “Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Özel Adlar” başlıklı çalışmasıyla Hacı İbrahim Delice, şairin şiirlerinde geçen özel adları analiz etmekte ve bu adların metin içindeki işlevlerine dikkat çekerken; Oğuzhan Şahin, “Balkanlar’ın Kaotik Ortamında Millî Bir Ârif/Aydın Tipi Arayışı: Abdülfettah Rauf’un Şiirlerini Millî Romantizm Açısından Okuma Denemesi” başlıklı çalışmasında, şairin şiirlerini millî romantizm bağlamında değerlendirerek farklı bir bakış açısı geliştirmektedir. Ahmet Çam, “Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde İç İçe Yinelemeler” başlıklı incelemesinde, şiirlerdeki yineleme unsurlarını ahenk ve anlam örgüsü açısından ele almaktadır. Son olarak, Fikri Kula, “Üsküplü Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Nüfus, Mimari ve Nüfuz” adlı çalışmasında, şairin şiirleri üzerinden toplumsal yapı, şehir dokusu ve kültürel etkileşim gibi temaları irdelemektedir. Bu kitap, hem Abdülfettah Rauf’un edebî kişiliğini çok yönlü bir bakışla anlamak isteyen araştırmacılar hem de Osmanlı sonrası Üsküp’ün entelektüel dünyasına merak duyan okuyucular için önemli bir başvuru kaynağı olmayı hedeflemektedir. Şairin kaleminde hayat bulan kelimeler, bu eser aracılığıyla yeniden anlam kazanmakta ve geçmişten geleceğe köprü kurmaktadır.

eds. Berat Alili, Hanife Etem
IDEFE Publications, 2025
178 pp.
ISBN: 978-608-4944-19-5

Social sciences, such as history, political science, anthropology, economics, and cultural studies, offer invaluable perspectives on the intricacies of human life and the societies we build. By examining how individuals and groups interact, govern, and evolve, these disciplines help us understand the forces shaping our world. In a time when global challenges demand innovative and collaborative approaches, the role of social sciences has become even more significant, equipping us with the tools to navigate complex social, economic, and political landscapes.

It is with great pleasure that we present this collection of proceedings from the Summer School on Balkans and Global Politics. The summer school has served as an invaluable platform for postgraduate students and scholars to engage in meaningful dialogue and rigorous exploration of the multifaceted challenges defining the Balkans today. The themes of the Balkans and global politics are among the most pressing and complex issues of our time. They intersect with historical, political, social, and economic dimensions, demanding a nuanced and interdisciplinary approach. Through thought-provoking lectures, discussions, and collaborative exchanges, the summer school provided participants with a deeper understanding of these dynamics while fostering an environment conducive to scholarly growth and innovation.

We extend our heartfelt gratitude to the lecturers, mentors, and organizers who brought this program to life, as well as to the participants who enriched it with their curiosity and dedication. We are confident that this book will serve as a valuable resource for researchers, policymakers, and anyone interested in the ongoing debates surrounding the Balkans and global politics.

Lastly, we offer our sincere acknowledgment to our esteemed partners: South East European University, the Oranje Institute, and the Ankara Center for Thought and Research. Special thanks also go to Elif R. Nazim and Zehra A. Sadiki for their unwavering support and essential contributions. Their collaboration has been indispensable in ensuring the successful realization of this ambitious academic endeavor.

ed. Sevba Abdula
IDEFE Publications, 2025
404 pp.
ISBN: 978-608-4944-18-8

The world today faces profound challenges—global security, climate change, trade imbalances, democratization, legal uncertainties, epidemics, failed states, and terrorism—all threatening humanity’s progress and well-being. The Balkans, shaped by these global currents throughout history, remains deeply interconnected with broader political, historical, and cultural transformations. Despite the region’s progress in institutional development and cooperation over the last quarter-century, its journey toward integration with global norms and institutions continues.

This volume explores the dynamic and complex history of the Balkans, delving into its ethnic and religious diversity and the profound impact of nation-state building and imperial dissolutions over the past two centuries. Recent research has expanded beyond traditional nationalist and state-centric narratives, embracing cultural studies, women’s issues, migrations, micro-history, biographies, and socio-economic structures. These fresh perspectives are vital for fostering a research culture that can contribute to the region’s growth and global integration.

The Balkans: Politics, History, and Society is a remarkable collection of revised works presented by emerging scholars from across the region at the 4th Balkan Studies Congress, held in Sarajevo in September 2024. The book, edited by Sevba Abdula, consists of 24 articles that were presented at the Congress in Sarajevo, Bosnia and Herzegovina. It is organized into 6 chapters, each focusing on a specific research area: History, Politics, Society, Religion, Women, Periodicals, Memories, Literature, and the Ottoman Empire in the Balkan Region. Covering topics such as politics, literature, Ottoman studies, women’s issues, periodicals, biographies, and religion, this edition aims to enrich Balkan studies and inspire future research.

Eds. Sevba Abdula, Elif R. Nazim
IDEFE Publications, 2025
472 pp.
ISBN: 978-608-4944-20-1

Social sciences, encompassing disciplines such as history, literature, sociology, political science, anthropology, economics, law, and cultural studies, play a crucial role in advancing our understanding of human societies, their structures, and the dynamics that shape their development. These fields provide essential insights into the complexities of human behavior, social institutions, politics, economies, and legal frameworks. As our world becomes increasingly interconnected, the importance of interdisciplinary research in the social sciences has never been greater, offering the potential to address the pressing challenges facing contemporary societies and providing solutions to complex global issues.

It is within this broader context that the 4th International Balkan Studies Congress has taken place, with the aim of fostering interdisciplinary collaboration and advancing scholarly discourse on the Balkan region. We are deeply grateful to all the contributors and participants of this Congress for their invaluable research and academic contributions. Their work has profoundly enriched the pages of this edited volume, offering diverse and thought-provoking perspectives on the complex and multifaceted issues of the Balkans.

The primary objective of this Congress is to create a dynamic platform for scholars and academics to share research findings, insights, and innovative ideas related to Balkan studies. By fostering an environment of collaborative learning, the Congress encourages discussions across a broad range of disciplines—such as history, literature, sociology, politics, economics, law, and cultural studies—enabling participants to deepen their understanding of the multifaceted complexities within the Balkan region. This gathering provides an invaluable opportunity for scholars to present their work, engage with their peers, and contribute to an ongoing dialogue that expands our knowledge of the Balkans.

Organized as an international event, the Congress also sought to promote the production of high-quality, original academic output and encourage cross-cultural dialogue. By bringing together scholars from diverse geographical and academic backgrounds, the Congress created a unique opportunity for participants to gather in a Balkan country, exchange ideas, and engage in discussions that allow for deeper exploration of the themes at hand. Over the course of two days, each academic attended sessions aligned with their field of expertise, listened to presentations, and engaged in thought-provoking discussions that enriched their understanding of the region.

We extend our heartfelt appreciation to the organizing committee for their tireless dedication in curating this Congress and for their exceptional efforts in uniting scholars from a wide array of disciplines. Their commitment to creating a space for meaningful academic exchange has been central to the success of this event.

Our sincere thanks also go to the diligent reviewers, whose expert feedback and constructive critiques have been instrumental in enhancing the scholarly rigor and academic integrity of this publication.

Lastly, we extend sincere acknowledgment to our esteemed Congress partners: The International University of Sarajevo, the Presidency for Turks Abroad and Related Communities, Istanbul Medeniyet University, the International Balkan University, and ILEM: Scientific Studies Association. Special thanks also go to Hanife Etem, Zehra A. Sadiki, Semran Murtezani, and Hamza Prejlević for their unwavering support and essential contributions. Their collaboration has been indispensable in ensuring the successful realization of this ambitious academic endeavor.

/Dr. Sevba Abdula 

Msc. Elif R. Nazim  

/

Ed. Elif Baga
IDEFE Publications, 2025
366 pp.
ISBN: 978-608-4944-16-4

Osmanlının son dönemlerinden itibaren ve bugün dahi “Balkanlar” diye tabir ettiğimiz bölge, İtalya yarımadasının doğusu ile Anadolu’nun batısı ve kuzeybatısında, diğer bir ifadeyle Avrupa kıtasının güneydoğu kesiminde yer alan coğ- rafi ve kültürel bölgedir. Osmanlı Devleti’nden önce, henüz 13. asırda Anadolu Selçukluları döneminde, Anadolu üzerinden bu bölge sınırları içerisine ulaşan Selçuklu Türkler’i din, dil ve kültürlerini koruyup yeni nesillere aktararak geleneklerini yaymışlardır. 14. asırda Osmanlı Devleti’nin ilk fetihleriyle bölgede Müslüman-Türk nüfusu ve varlığı güçlenmiş, yaklaşık beş asır boyunca artan bir ivme göstermiştir. İşte bu beş asır boyunca Balkanlar’a verilen her türlü öneme binaen buranın maddi ve manevi imarı için tüm imkânlar seferber edilmiştir. Bunun en temel iki göstergesinden biri, Osmanlı mirası kamu ve vakıf yapıları- nın önemli bir kısmı yok edilmesine rağmen hala yüzlerce tarihî yapının mevcudiyeti, diğeri ise Balkanlar’da Osmanlı mirası çeşitli bilim dallarına ait yüzlerce el yazması eser ve arşiv belgeleridir. Yakın zamanda yapılan araştırmalar, Bulgaristan ve Yunanistan sınırlarında Osmanlı döneminde faaliyet göstermiş ancak bugüne ulaşamamış medreselerin sayısının sanılanın çok üzerinde olduğunu göstermiştir. Bu durumda Balkanlar’daki medrese, yazma eser ve bu medreselerde görev yapan, bu eserleri yazan bilgin sayıları, burada asırlar süren yoğun bir eğitim-öğretim ve ilmî faaliyete işaret eder. İşte bu kitap tam da bu farkındalığın bir sonucu olarak ortaya çıktı. Daha önce herhangi bir çalışmada Osmanlı Avrupası olan Balkanlar’da bilimler, bilginler ve eserler bağlamında kapsamlı bir araştırma ortaya konulmamış olması da bu akademik boşluğu bir an evvel doldurmak gerektiği hususundaki sebatı besledi. Nihayetinde ise “matematik bilimler”, “doğa bilimleri ve coğrafya”, “mantık, felsefe ve kelam” ve “tasavvuf, eğitim ve ilmi etkileşim” olmak üzere dört ana bölümden oluşan bu kitap meydana geldi.

Matematik, tüm bilimler için temel kabul edildiği için ilk bölümde yer aldı. Bö- lüm, Makedonya coğrafyası özelinde riyâzî ilimler yani matematik ve astronomi alanındaki Osmanlı mirası el yazması eserlere genel bir bakışla başladı. Bundan sonraki dört yazıda, Balkan topraklarında doğmuş, büyümüş veya eserini burada yazmış bilginlerin matematik ve astronomi eserlerinin tanıtımları, müelliflerinin kronolojisine göre sıralanmıştır. Buna göre sırayla anonim kitap Türkî Hisâb, Matrakçı Nasuh’un Umdetü’l-Hisâb’ı, Hoca Tahsin Efendi’nin Esâs-ı İlm-i Hey’et’i ve Manastırlı Mehmed Rıfat’ın Mecelle-i Hendese’si ortaya konuldu.

Matematik bilimler bölümünün hemen ardına ona en yakın bilimler olan Doğa bilimleri ve coğrafya bölümü konuldu. Bu bölümde biyoloji, daha özelde de zooloji dalında Muhammed Bosnevî’nin Hayâtü’l-Hayevân tercümesi, teorik fizik alanında Yanyalı Esad Efendi’nin Fizika çevirisi, uygulamalı fizik sahasında Yanyalı İshak Efendi’nin Mecmûa-i Ulûm-i Riyâziye’sindeki fizik aletleri hakkındaki yazılar doğa bilimlerini temsilen yine kronolojik biçimde sunuldu, en sona da coğrafya sahasında Münîrî-i Belgrâdî’nin Seb‘iyyât isimli eseriyle ilgili bir yazı eklendi.

Matematik ve doğa bilimlerinin ardından felsefi bilimler bölümünü sunmak, okuyucunun metne adaptasyonu bakımından uygun görüldü. Burada da matematik gibi temel bilim olan mantık ile başlandı ve Yanyalı Esad Efendi’nin Tercemetü’ş-Şerhi’l-Enver’i sunuldu. Ardından felsefe ve kelam alanlarını temsilen müelliflerin kronolojisine uygun olarak Manyasoğlu Mahmûd’un Hâşiye alâ Şerhi’l-Akâ’idi’n-Nesefiyye’si, Hasan Kâfî Akhisârî’nin çeşitli eserlerinde özgürlük ve sorumluluk meselesi son olarak da Muhammed Nûrü’l-Arabî’nin Şerhu Akâidi’n-Nesefî’sinde ehl-i hak ve hakikat yorumu ortaya konuldu.

Tasavvuf, eğitim ve ilmi etkileşim adlı son bölümde Lâmekânî Hüseyin Efendi’nin tasavvuf alanındaki Etvâr-ı Seb‘a risalesi ile başlanıp İsmâil Hakkı Bursevî’nin (k.s.) Üsküp yıllarında kaleme aldığı Mecâlisü’l-vaʿz ve’t-tezkîr adlı vaaz ve nasihat içerikli eseriyle devam edildi. Ardından Üsküp Müftüsü Hasan Fehmi Efendi’nin ilim yolcularının uymaları gereken kurallara dair el kitabı niteliğindeki Zübdetü’t-Ta‘lîm isimli eğitim eseri sunuldu. 

Son olarak da bölüm başlığındaki ilmi etkileşimi temsilen Balkanlar’daki ilmî hayata Memlük coğrafyasının etkisi ortaya konuldu.Tüm bu yazıların “Osmanlı Avrupası’nda Bilim ve Düşünce” üst başlığının altının doldurulmasına bir nebze olsun hizmet etmesi temennisi ve elinizdeki kitabın bu alandaki başka çalışmalara vesile olması dileğiyle…

Elif Baga

Eds. Sevba Abdula, Ahmet Köroğlu
IDEFE Publications, 2025
412 pp.
ISBN: 978-608-4944-40-9

We express our deepest gratitude to the making efforts for their unwavering commitment in curating and facilitating scholarly works on the historical periodicals of the Balkan region. Their contributions have significantly expanded research horizons and provided innovative perspectives. We are also indebted to the reviewers, whose meticulous feedback and constructive critiques have been indispensable in refining the content and enhancing the scholarly rigor and academic integrity of this publication.

Finally, we extend our sincere appreciation to our esteemed partners: the Presidency for Turks Abroad and Related Communities, and the Uskup Foundation, as well as to Mustafa Ozturk, Serdar Serdaroğlu, Hana Younis, Enisa Alomerović, Vedat Ahmet, Hamdi Cilingir, Besir Neziri, Besnik Emini, Fation Shabani, Furkan Abdula, Elif Rushiti, and Zehra A. Sadiki. Without their contributions and support, this book would not have been possible between two covers.

Eds. Sevba Abdula, Abdullah Taha İmamoğlu
IDEFE Publications, 2024
660 pp.
ISBN: 978-608-4944-14-0

İslam medeniyetinin yakın tarihteki en önemli temsilcilerinden biri kuşkusuz Osmanlı devletidir. Asırlara yayılan bir siyasa, bilim, kültür ve sanat üreten bu devlet birçok ilim havzasını da kendinde toplamıştır. Balkan havzası Osmanlı ile kayda değer bir zaman diliminde inşa eden, artı değer üreten, öngörülebilir bir hukuki siyaset, toplum pratiği ortaya koyabilmiştir. Modernite, kapitalist ekonomi, modern devlet, modern ulus ve ideolojiler dünya tarihinin yeni bir döneme geçişini sağlarken Osmanlı ve İslam medeniyeti bu değişim ve dönüşümden payını olumsuz bir şekilde alarak ciddi bir gerileme ve krize girmiştir. Osmanlı’nın Balkanlardan çekilmesini doğuran bu süreç asırlarca hakim grup olarak bölgede yaşayan önemli bir nüfusu göçe zorlasa da önemli bir toplumsal kesim de bu coğrafyada yaşamaya devam etmiştir.

Elinizdeki bu eser Osmanlı sonrası yeni bir medeniyetin iktidarında azınlık olarak var olma mücadelesi veren Müslümanların yeni dünya düzenine karşı verdikleri kurumsal cevabın kısa bir hikayesini tarihe not düşmeyi amaçlamaktadır. Balkanlarda ilk dönem Osmanlı medreselerinden biri olan Meddah Medresesi’nin 1923 yılında Fatih medresesi mezunu Ataullah Kurtiş tarafından yeniden ihya edilip yeni bir çehreye büründürülmesinden sonra aradan yaklaşık bir asır geçti. Bu doğrultuda 07-08 Kasım 2023 tarihlerinde Üsküp’te Balkan Çalışmaları Vakfı, İslami İlimler Araştırma Vakfı, Uluslararası Balkan Üniversitesi, Üsküp Müftülüğü ve Sofya Yüksek İslam Enstitüsü işbirliğinde bir sempozyum gerçekleştirildi. Sempozyumda sunulan metinlerin yeniden düzenlenip geliştirilmesiyle ortaya çıkan bu çalışmanın alanında kurucu bir eser olması temenni edilmekte ve Osmanlı sonrası Balkan Müslümanlarının yaşadığı, yüzleştiği, cevap ürettiği birçok meseleyi içerdiği düşünülmektedir.

Bu çerçevede bu eserin ortaya çıkmasında emek veren başta İSAV olmak üzere tüm kurum ve kuruluşlara hususiyetle de Prof. Dr. Bedrettin Çetiner’e, Ahmet Yıldız’a, Kenan İsmaili’ye, Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Tırabzon’a, Prof. Dr. Lütfi Sunar’a, Prof. Dr. İlyas Çelebi’ye, Elif Ruşiti ve Zehra A. Sadiki’ye sonsuz teşekkürlerimizi sunarız.

Eds. Sevba Abdula, Semran Murtezani
IDEFE Publications, 2024
304 pp.
ISBN: 978-608-4944-12-6

The Balkans could not exist with positive agendas in the formation and writing of 19th and 20th-century world history. As a region with an imperial legacy, it struggled to achieve phenomena such as balance, stability, trust, and security amidst numerous internal and external processes such as migration, nationalization, irredentism, imperialism, communism, failed states, and wars. In this context, the Eastern Question was influenced by concepts and descriptions such as Balkanization and ethnic nationalism. Since 1990, and especially after 2000 with the EU integration processes, it is possible to say that the Balkans have moved closer to political, cultural, and economic balance and stability. Consequently, research on the region’s history, dynamics, sociology, and economy has increased.

The study of Balkan history generally involves understanding the rich and complex history of the region, its ethnic and religious diversity, the transition from empires to nation-states, dynamics of conflict and cooperation, changes in the post-Cold War period, integration processes with the European Union, and regional/international interventions for regional stability. Since 2000, research units based in Athens, Istanbul, Belgrade, Sofia, Sarajevo, etc., have begun to include cultural studies, microhistorical studies, migrations, biographies, thereby creating a rich literature on the region.

This volume aims to make a small contribution to the emerging research trends in the field of Balkan studies. In this volume, young and qualified researchers from various countries in the Balkans examine topics ranging from military borders to migrations, periodicals to orphan institutions, and the Çanakkale War to dervish lodges.

The first part of the work consists of four articles under the title ‘Military Frontier, Bosnia, Uprising, and Serbia.’ Okan Büyüktapu examines ‘The Formation of the Ottoman Military Frontier in Bosnia-Herzegovina (16th-17th Centuries).’ The article, adapted from his doctoral dissertation, delves into the formation process of the Ottoman Empire’s military border regions in the Balkans, particularly focusing on how these borders were established in Bosnia. Büyüktapu provides an in-depth analysis of the Ottoman Empire’s strategies to establish natural boundaries, taxation possibilities, defense priorities, and borders suitable for conquests. Additionally, it details Ottoman border defense policies in Bosnia, including long-term planning and constant revisions based on current circumstances. In summary, Büyüktapu offers an in-depth perspective on how the Ottoman military frontier in the Balkans was established and maintained, the changing frontier policies in Bosnia over time, and how these processes related to the overall Ottoman military strategy. On the other hand, Dajana Barušić, in her study “The Bosnian Revolt of 1849-1851 and Ömer Lütfi Pasha”, examines the revolt of the aghas and beys in Bosnia between 1849-1851, who opposed the implementation of the Tanzimat. Since there was no press in Bosnia during this period, the events and reactions mainly received attention in neighboring Serbia and were covered in detail in the Serbian Newspaper (Srpske Novine). Tanja Cerevski’s “Constitutional Developments in Serbia and the Evaluation of the National Oriented Politics of Prince Mihailo Obrenovic (1860-1868)” analyzes the transformations in the political structure of Serbia during the reign of Prince Mihailo, the efforts to pursue national goals, and how these efforts affected the overall political structure of the Balkans. This period is recognized as an important phase of transformation and development of national consciousness in Serbian history and the history of the Balkans in general. The last paper in this chapter is by Emina Mostic, titled “What’s Up In Ottoman Studies in Post-War Bosnia And Herzegovina.” She underlines the need for objective research in Ottoman studies in Bosnia and Herzegovina and emphasizes the importance of understanding local history in the context of the wider history of the Ottoman Empire. Mostic argues that thorough research requires familiarity with both local and Ottoman sources, as well as a willingness to learn from scholars in Bosnia and beyond.

Part Two consists of four articles under the title ‘Ottoman Empire, Wars, and Implications.’ Naime Yüksel Karasu examines the life and influence of Hazinedarzade Ali Aga, an important local actor in 18th-century Salonica. While detailing the activities of local families in provincial administration and their complex relations with the Ottoman central government, the study highlights the rise of Hazinedarzade Ali Aga and his role in provincial administration. It also reveals how the military, political, and social dynamics of the 18th-century Ottoman Empire were shaped by the rise of local powers. İzzetin As, in his study titled “The Cretan Problem and Institutional Efforts for Orphans in Crete,” provides valuable research by detailing important issues on the island of Crete during the last periods of the Ottoman Empire, especially focusing on institutional efforts for orphans. Within this framework, As reveals that migrations in Crete caused significant social and economic problems, particularly for orphaned children. He examines the institutions established and measures taken for orphans and orphaned children in Crete under Ottoman rule and after the annexation of Greece. Additionally, he explores efforts to meet the basic needs of these children, such as education, shelter, nutrition, and healthcare. Mustafa Öztürk examines the Dönmeh schools opened in Thessaloniki before the Second Constitutional Monarchy and their role in the Ottoman modernization movements. With the 1869 Maarif Regulation, a period of innovation in education began, during which the Dönmeh community in Salonica established various schools that embraced modern educational approaches. These institutions included Şemsi Efendi School, Feyziye Schools, Terakki School, and Trade School. Unlike other Muslim schools of the period, these institutions were notable for their modern teaching methods, curricula, and qualified educators. The progress in education, spearheaded by the Dönmeh community, continued to have an impact during the Second Constitutional Era and Republican periods, with graduates attaining important positions at various levels of the state. The paper discusses in detail the impact of these educational institutions in Salonica on Ottoman and Turkish modernization, the contributions of their graduates, and their historical development. Inspired by his doctoral dissertation, Yusuf Ziya Altıntaş’s “The Balkan Deadlock of the World War I and the Ottoman-German Alliance” examines the events that followed the secret alliance treaty signed between the Ottoman Empire and the German Empire at the beginning of World War I and its effects on the Balkans. Specifically, it details the Ottoman efforts to obtain war materiel from Germany, but the failure of the shipment of materiel through the Balkans due to a series of political and military obstacles. The Balkans served as a strategic transit point for the Ottomans and Germany, but the neutral attitudes of Balkan states such as Serbia, Romania, and Bulgaria turned the region into a blockade. The study comprehensively analyzes the strategic importance of Balkan geography during World War I, as well as the effects of the war on the states and peoples of the region, diplomatic maneuvering, and military operations that influenced the course of the war.   In the third chapter, Balkan Periodicals and Discussions, Besnik Emini, Faton Pllana, Omer Merzić, and Hakan Ayaz contribute with their studies. Besnik Emini analyzes two newspapers published in Skopje between the two world wars, “Hak” and “Pravi Put,” which featured bilingual texts in Serbian and Turkish. “Hak” was published between 1920 and 1924, while “Pravi Put” was published in 1937. Both newspapers were the only bilingual publications in Skopje after the Ottoman Empire, targeting Muslim readers from various ethnic groups. Despite their short publication period, these newspapers serve as important historical sources regarding the issues of that time. Faton Pllana’s study focuses on the formation and development of Albanian historiography between World Wars I and II, particularly during the era of nationalist historiography. It examines the efforts of Albanian intellectuals to approach history with a critical and scientific perspective. The study delves into the publications and various journals of this period, notably “Hylli i Dritës,” “Agimi,” and “Dituria.” It highlights that while these journals may not have met the standards of scientific publications, they were valuable for Albanian historiography, publishing numerous articles on political, cultural, and historical matters of the time. In summary, it offers a comprehensive analysis of the development of historiography in Albania between World Wars I and II, as well as the role of journals in shaping Albanian historiography. The article discusses the contributions of publications from this period to the advancement of Albanian historiography, particularly their focus on the Ottoman era. Another article in the third part is by Omer Merzić. He presents several observations on the British reports regarding the Bosnian uprising of 1831-1832. The study examines the context of Ottoman reforms and their impact on Bosnia, the involvement of foreign powers, particularly the British Empire, in Ottoman internal affairs, the dynamics of the Ottoman Empire during reform periods, reactions from various societal segments, technical challenges and misinformation encountered in British newspapers’ coverage of the uprising, and the influence of regional and global politics on the narrative and reporting of events in the Ottoman Empire. Hakan Ayaz presents the final study in this chapter. Inspired by his master’s thesis, he examines the Silah Newspaper published by Hasan Tahsin in Salonica during the Second Constitutional Era Period and its coverage of Balkan-related news. Ayaz reveals that Hasan Tahsin aimed to provide detailed accounts of the difficulties faced by Turkish and Muslim communities during the Balkan Wars and other significant events. The study seeks to extract insights about the Balkans of that era from the news and articles in Silah newspaper, contributing valuable information to Balkan history. It underscores the newspaper’s significance as a source for understanding Hasan Tahsin’s personality, military and political stances, and the evolving dynamics in the Balkans during the waning years of the Ottoman Empire.

The last chapter, Balkans, Greece, and Sufism contains many valuable articles. Dimitra Patronidou discusses the fate of exchangeable Muslim properties in the city of Drama after the 1923 population exchange between Greece and Türkiye. Focusing on the exchangeable properties of the “Varos” area, the study details the change in the demographic composition and architecture of the city. It reveals the presence of a vibrant Muslim community in the area before the exchange, with numerous mosques and Ottoman public buildings. After the exchange, these properties were cataloged, appraised, sold, or rented, significantly transforming the social and urban landscape of the area. The handling of exchangeable properties is portrayed not only as an economic process but also as part of broader social, cultural, and urban changes in the post-exchange period, emphasizing the transformation from a predominantly Muslim community to one integrated into the Greek state. Burcu Taşkın examines the impact of the Lausanne Peace Treaty and other bilateral treaties on the protection of minority rights in the Balkans. The article provides an in-depth analysis of the recognition and protection of minority rights and the challenges faced by ethnic and religious groups in the Balkans. The current situation, historical context, and future perspectives of minority groups are assessed in the light of regional and international policies. Mehmet Cemal Öztürk provides a comprehensive analysis of the various Halveti tekkes located within the borders of modern Greece, highlighting the spread of Islam and Sufi traditions in the region, especially during Ottoman rule. The study details the presence of more than 325 tekkes in present-day Greece and highlights significant concentrations in Salonica, Serres, Crete, Tripolitsa, and other cities. The study reflects the important but under-researched influence of Sufism, particularly the Halveti order, in shaping the religious and cultural landscape of the Balkans during the Ottoman period. It calls for more scholarly attention to better understand the social, cultural, and religious dynamics of the region. The final paper in this edition is by Faruk Yılmaz. In this study, he analyzes Mounīrī Belgrādī’s Nisāb al-Intisāb wa Ādāb al-Iktisāb, emphasizing the diversity of Sufi formations in the Balkans. The study examines the historical spread of Islam in the region, emphasizing the role of orders such as Qadirism, Naqshbandism, Halvetism, Mevlevism, and Bektashism.

Ed. Sevba Abdula
IDEFE Publications, 2023
342 pp.
ISBN: 978-608-4944-13-3

Abdülfettah Rauf, 20. yüzyılın ilk iki evresinde Balkan coğrafyasında kültürel, ekonomik, siyasi iktidarlarını kaybeden Müslümanların öne çıkan isimlerinden biridir. İslam medeniyetinin bu topraklarda inşa ettiği kurumların ve zihniyetin bir temsilcisi olarak da öne çıkmaktadır. 1927-1963 sarasında kaleme aldığı şiirler ise bu topraklardan geri çekilen, izi silinmeye çalışan, ötekileştirilen tüm kültürel varlığa sahip çıkan, mücadele eden, tarihe not düşen bir manifesto niteliği de taşır. Her ne kadar 2020’lere kadar şiirlerinin çok küçük bir kısmı yayınlansa da 2016’ya kadar Abdülfettah Rauf hakkında büyük bir sessizlik vardır. 1947’deki yargılanma süreci, komünist rejiminin varlığı, İslami düşünceleri, şiirlerini Osmanlıca yazması, şiirlerinin yayınlanması konusunda irade gösterilememesi gibi süreçler bu sessizliğin ana nedenleridir. Bu çalışma Abdülfettah Rauf’un 60. ölüm yıldönümü vesilesiyle İstanbul’da icra edilen sempozyumun bildirileri üzerinden şekillenmiştir. Abdüfettah Rauf hakkında birçok yazarın katkı sunduğu akademik bir çalışma ortaya çıkmıştır.

Eserin bölümlerinden önce ilk kez Abdülfettah Rauf’a dair bir kronoloji düzenlenmiştir. Abdülfettah Rauf’un hayatındaki önemli olaylar ve tarihleri olabildiğince tespit edilmiştir.

Kitabımız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte bendeniz Vatanını kaybeden bir alim ve şair: Abdülfettah Rauf başlıklı yazı ile Abdülfettah Rauf’un düşüncesini şekillendiren süreçleri sorunsallaştırdım. Kitabın birinci bölümü yargılama ve yakın coğrafyadaki arkadaşları başlığı etrafında Zeki Gürel, Vedat Ahmed ve Selim Selimi’nin makalelerinden oluşmaktadır. Zeki Gürel, Abdülfettah Rauf Efendi ile ilgili Mahkeme Dosyası Üzerine başlıklı yazısı ile Abdülfettah Rauf’un mahkeme dosyasını, mahkeme dosyasında yer alan sorgu tutanaklarını ve iddianameyi merkeze almaktadır. Vedat Ahmed ile Selim Selimi’nin makaleleri ise Abdülfettah Rauf’un arkadaşlarını konu etmektedir. Bulgaristan Yüksek İslam Şura Başkanı Vedat S. Ahmed Fettah Efendi’nin Bulgaristanlı Bir Kalemdaşı için Yazdığı Mersiyeler ve Hatırlattıkları başlıklı yazısı ile Abdülfettah Rauf’un çok sevdiği Mehmet Fikri’yi kaleme almaktadır. Selim Selimi ise Abdülfettah Rauf’un Kosovalı dostu Fettah Efendi’nin Dava Arkadaşı Kosova-Gilanlı Haki Efendi Sermacay irdelemektedir.

İkinci bölüm Abdülfettah Rauf çalışmalarında çok önemli bir isim olan Ertuğrul Karakuş’un töreli şiir ve şairler olarak nitelendirdiği yeni bir perspektifi Abdülfettah Rauf üzerinden incelenmesini sağlamaktadır. Ertuğrul Karakuş Üsküplü Şâir Abdülfettah Rauf’un “Söztöre”si Üzerine başlıklı yazı ile bu konuyu irdelerken Abdülkadir Dağlar Üsküp’ün Töreli Şâiri Abdülfettâh Raûf’un Hâtif Mahlasıyla Söylediği Şiirler, Erhan Çapraz’da Abdülfettâh Raûf’un Şiirlerinde Töresözler başlıkları ve incelemeleriyle bu yeni teorik çerçeveye katkı sunmaktadırlar. Bu bölümde Prizrenli araştırmacı-şair Taner Güçlütürk Abdülfettah Rauf’un Eserlerinde Vatan Teması başlıklı makalesiyle Abdülfettah Rauf’un şiirlerinde vatan temasını detaylı olarak işlemektedir. Abdülfettah Rauf’un şiirlerini yayıma hazırlayan ekipte olan Emrah Gökçe ise Fettâh Efendi’nin Şiirlerinde Klâsik Edebiyat Unsurları başlıklı yazısı ile Abdülfettah Rauf’un divan şairi, klasik edebiyat ile güçlü ilişkisini ortaya çıkarmaktadır.

Üçüncü Bölüm Abdülfettah Rauf’un şirinde birçok temayı irdeleyen yazılar yer almaktadır. Şiir kitaplarını hazırlayan ekipte yer alan bir diğer isim olan Emre Aracı, “Feryâdına İkinci Bir Tûfân Şeklini Verip Çağlayan” İslâm Âlimi:Fettâh Efendi’nin Şiirlerinde Îmânî ve Kur’ânî Değerlere Atıflar başlıklı makalesi ile Abdülfettah Rauf’ta iman konularına odaklanmaktadır. Mehmet Güneş, Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Rumeli’nin Tabii Güzelliğine Övgü, Kaybolan Değerlere Ağıt başlıklı yazısı Fettah Efendi’nin 1954 sonrası kaleme aldığı birçok şehri ve geçmişe olan özlemini irdelemektedir. Raşit Koç ve Mustafa Said Kıymaz ise Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde Kuş Metaforu ile Fettah Efendi’nin şiirinde sıklıkla yer alan mertaforlardan kuş metaforu incelenmektedir. Fettah Efendi çalışmalarının genç araştırmacıları Elif Ruşiti, Hanife Muçi, Gülden Mazreku ve Mümin Ali ise Gelenekten Moderne Fettah Efendi’nin Şiirlerinde Beşerî Aşk, Fettah Efendi Şiirlerinde İmaj ve Üsküplü Şair Abdülfettah Rauf’un Şiirlerinde İstanbul başlıklı yazılarıyla Abdülfettah Rauf’un şiirlerindeki birçok farklı temalara dikkat çekmektedirler.

Eds. Sevba Abdula, Semran Murtezani, Bujamin Bela
IDEFE Publications, 2025
478 pp.
ISBN: 978-608-4944-11-9

EU harmonization processes such as in Eastern and Central Europe, the Balkans, and Turkey after the 90s, and the transition to a free market economy increased significantly the number of universities and university students. In addition, programs such as study abroad, Erasmus programs, and Turkey Scholarships, have increased and transformed education globally, with the mobility and interaction of undergraduate and graduate students, incomparably with the past. Along with all these positive developments, like the internal political structures of countries and cultural institutions, the capacity to direct the transition process varies in each country. The problem of academic knowledge production, its quality, its depth, and its content have shaped the relational dimension.

As Turkey’s concrete interest in the region, its contribution to postgraduate education and academic knowledge production through Turkiye Scholarships, and the interaction of the qualified audience doing postgraduate studies in the Balkans can produce extremely important outputs. While Turkish students are generating knowledge about the Balkans, contacting the region and its people, on the other hand, the interaction of the young academics of the region working on the Balkans with each other can form the basis of many future types of research.

The Balkan Studies Congress is an international congress organized to encourage interdisciplinary studies in the field of social sciences and for contributing to qualified and original academic output.

The Balkan Studies Congress aims to increase the quality of postgraduate studies by allowing for versatile communication and experience to be transferred to young academicians and to increase academic interaction and activity within the region and with Turkey. The congress aims to contribute to developing a common language and method by encouraging interdisciplinary approaches to overcome the difficulties with qualified academic output experienced in the states and societies that have many troubled areas ahead of them while still trying to recover from the effects of the wars in the Western Balkans after 1990.

The 2nd Balkan Studies Congress which was held in Tirana between 16 – 18 September 2022, clearly demonstrated the applicability of the above-mentioned framework in a very short time.

In this context, we would like to express our endless thanks for their support to the Presidency for Turks Abroad and Related Communities, International Balkan University, ILEM Organization, University of New York in Tirana, and Istanbul Medeniyet University.

Dr. Sevba Abdula 

Assist. Prof. Dr. Bujamin Bela 

Msc. Semran Murtezani

Eds. Sevba Abdula, Bujamin Bela, Semran Murtezani
IDEFE Publications, 2025
596 pp.
ISBN: 978-608-4944-03-4

EU harmonization processes such as in Eastern and Central Europe, the Balkans and Turkey after the 90s, and the transition to a free market economy increased significantly the number of universities and university students. In addition, programs such as study abroad, Erasmus programs, Turkey Scholarships have increased and transformed education globally, with the mobility and interaction of undergraduate and graduate students, incomparably with the past. Along with all these positive developments, like the internal political structures of countries and cultural institutions, the capacity to direct the transition process varies in each country. The problem of academic knowledge production, and its quality, its depth, and its content have shaped the relational dimension.

As Turkey’s concrete interest in the region, its contribution to postgraduate education and academic knowledge production through Türkiye Scholarships and the interaction of the qualified audience doing postgraduate studies in the Balkans can produce extremely important outputs. While Turkish students are generating knowledge about the Balkans, contacting the region and its people, on the other hand, the interaction of the young academics of the region working on the Balkans with each other can form the basis of many future researches.

The Balkan Studies Congress is an international congress organized to encourage interdisciplinary studies in the field of social sciences and to contribute to qualified and original academic production. The congress aims to increase the quality of postgraduate studies, academic interaction and mobility within the region and with Turkey by providing young academics with versatile communication and transfer of experience. It aims to contribute to the development of a common language and method by encouraging interdisciplinary approaches in order to overcome the problem of qualified academic production of states and societies that are trying to recover with the effect of the wars in the Western Balkans after 1990 and have many problem areas in front of them. The 1st Balkan Studies Congress, which we held in Skopje between 17-19 September 2021, clearly demonstrated the applicability of the above-mentioned framework in a very short time. The book you have in your hand consists of the texts of the papers presented by 31 participants from 11 different fields and 9 different countries in Skopje. The texts in the book were able to be included in the book by going through a serious proofreading process.

In this context, we would like to express our endless thanks for their support to the Presidency for Turks Abroad and Related Communities (YTB), International Balkan University, İlmi Etüdler Association, International Students Federation (UDEF).

…

90 sonrası Doğu ve Orta Avrupa, Balkanlar ve Türkiye gibi AB uyum süreçleri, serbest piyasa ekonomisine geçişi üniversite ve ünversite öğrenci sayısını ciddi oranda artırmıştır. Buna ek olarak yurtdışı eğitim, Erasmus programları, Türkiye Bursları gibi programlar küresel çapta lisans ve lisansüstü eğitimde hareketliğliği ve etkileşimi geçmişle kıyaslanmayacak şekilde artırmış ve dönüştürmüştür. Tüm bu olumlu gelişmelerle beraber ülkelerin iç siyasal yapıları, kurumsal kültürleri, geçiş sürecini yönlendirme kapasiteleri her ülkede yoğunluğu değişmekle beraber akademik bilgi üretimini nitelik sorununu, çalışmaların derinliğini, içeriğini, ilişkisel boyutunu şekillendirmiştir.

Türkiye’nin bölgeye somut ilgisi olarak Türkiye Bursları üzerinden lisansüstü eğitime ve akademik bilgi üretimine katkısı ile Balkanlarda lisansüstü çalışmaları yapan nitelikli kitlenin etkileşimi son derece önemli çıktılar çıkartabilir. Türkiye’li öğrencileri Balkanlara dair bilgi üretiminde bulunurken bölgeyle, insanıyla irtibat kurması diğer yandan Balkanlar ile ilgili çalışma yapan bölgenin genç akademisyenlerinin birbirleriyle etkileşimi gelecekte yapılacak birçok araştırmanın zeminin oluşturabilir.

Balkan Çalışmaları Kongresi (Balkan Studies Congress) sosyal bilimler alanında disiplinler arası çalışmaları teşvik etmek, nitelikli ve özgün akademik üretime katkı sağlamak amacıyla düzenlenen ulusalararası bir kongredir. Kongre genç akademisyenlere çok yönlü iletişim ve tecrübe aktarımı imkanı sunarak lisansüstü çalışmaların niteliğini, bölge içi ve Türkiye ile akademik etkileşim ve hareketliliği artırmayı amaçlamaktadır.

Batı Balkanlarda 1990 sonrası yaşanan savaşların etkisiyle yeni yeni toparlanmya çalışan ve önünde birçok sorun alanı yer alan devlet ve toplumların nitelikli akademik üretim sorununu aşmak için disiplinler arası yaklaşımları teşvik ederek ortak dil ve yöntem geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

17-19 Eylül 2021 tarihleri arasında Üsküp’te gerçekleştirdiğimiz I. Balkan Çalışmaları Kongresi yukarıda belirtilen tüm çerçevenin çok kısa zamanda uygulanabilirliğini açıkça gösterdi. Elinizde bulunan kitap Üsküp’te 11 farklı alandan, 9 farklı ülkedenn gelen 31 katılımcının sunduğu bildirilerinin makeleye dönüşmüş metinlerinden oluşmaktadır. Yer alan metinler ciddi bir tashih sürecinden geçerek kitapta yer alabilmişlerdir.

Bu çerçevede kongreyi destekleyen Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), Uluslararası Balkan Üniversitesi, İlmi Etüdler Derneği ve Uluslararası Öğrenciler Federasyonu’na (UDEF) sonsuz teşekkürlerimizi ifade ederiz.

Sevba Abdula, Semran Murtezani, Bujamin Bela

1. Balkan Çalışmaları Kongresi Bildiri Kitabı Editörleri

1st Balkan Studies Congress Proceedigs Editors